Kun je kolven bij teveel melk?

'Kolven kan gebruikt worden om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen.'

In het antwoord op de vorige vraag werd in het stukje over het gevaar van voeden met n borst, beschreven hoe deze methode wordt aangeraden moeders met een teveel aan melk van die overproductie af te helpen.

Andere adviezen zijn: het laten weglopen van de eerste sterk toestromende melk in een handdoek; het aanleggen van de baby tegen de zwaartekracht in (dat wil zeggen dat de baby op de moeder ligt zodat een teveel aan melk makkelijk kan wegstromen); het laten drinken uit de laatste borst wanneer de baby binnen korte tijd wederom wil drinken; het vaker laten boeren van de baby en het vermijden van kolven tenzij dat absoluut noodzakelijk is om de moeder zich prettig te laten voelen.

Veelal wordt verondersteld dat moeders met een sterke toeschietreflex een teveel aan melk hebben. Dat is niet juist. Wel is het zo dat moeders met een teveel aan melk ook een hele sterke toeschietreflex hebben. Het advies ten aanzien van het kolven is begrijpelijk. Wanneer regelmatig kleine beetjes melk worden afgekolfd, is er sprake van structurele vraag. Soms is dit nodig om de baby de borst te kunnen laten pakken of om de moeder enigszins te verlichten. Op die manier blijft het teveel aan aanbod echter in stand en zal nooit van normalisatie sprake kunnen zijn. Dat kolven wel gebruikt kan worden om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen mag de volgende casus verduidelijken.

 

 

Casus

Een moeder belde mij helemaal in tranen op en vertelde dat haar baby acht weken oud was en dat ze de laatste vier weken al acht borstontstekingen had gehad. Zij had een overvloed aan melk en haar baby dronk nooit langer dan een minuut of drie vier aan een borst. Wanneer zich in een borst een mastitis ontwikkelde, sloeg zij daarom de andere borst zoveel mogelijk over met drinken om de aangedane borst zo leeg mogelijk te krijgen. Met goed gevolg, alleen ontwikkelde zich dan meteen een mastitis in de overgeslagen borst. Dit was al zo'n vier weken aan de gang en zij was ten einde raad. Het was duidelijk dat deze moeder hulp nodig had.

 

Ik redeneerde dat ik de moeder eerst van haar steeds terugkerende borstontstekingen af moest helpen en daartoe moesten beide borsten zo leeg mogelijk worden gemaakt. Haar baby kon ons in deze niet helpen, die was niet in staat de grote hoeveelheid melk weg te drinken.

We gingen dus aan de slag met een goede elektrische kolf en kolfden de eerste keer, nadat de baby gedronken had, zo'n 400 ml af. Dat is iets minder dan een halve dagproductie, het mag duidelijk zijn dat zoveel melk niet op een andere wijze snel had kunnen verdwijnen. Ik adviseerde de moeder daarna steeds alleen dan te kolven als ze het gevoel kreeg dat de borsten weer te vol werden. In het begin was dat een maal per dag, na verloop van tijd eenmaal in de twee dagen. Ze kolfde dan nog zo'n 80 120 ml uit beide borsten. Ongeveer de hoeveelheid van een voeding. Door de frequentie van het afkolven nog verder te spreiden was het wellicht mogelijk geweest de hoeveelheid melk volledig af te stemmen op de behoefte van de baby.

De moeder was echter zo gevoelig geworden voor mastitis en ook zo bang daarvoor, dat zij het niet aandurfde minder vaak te gaan kolven. Uiteindelijk is de moeder tussen maand vier en vijf de borstvoeding af gaan bouwen door langzaam maar zeker voedingen te gaan overslaan. Ze heeft bovendien Salvia Officinalis gebruikt, een homeopathisch middel dat de productie remt. Na twee maanden had zij de borstvoeding zonder verdere problemen afgebouwd. Haar baby heeft ruim zes maanden borstvoeding gekregen.

Deze moeder, die ten einde raad was, had hoegenaamd niets aan de gebruikelijke adviezen. Wellicht is bij haar al in de kraamtijd een soort stuwmeer van melk ontstaan, dat steeds groter is geworden. In zo'n situatie kan alleen het doorbreken van de vicieuze cirkel een oplossing bieden. Ook hier kon de kolf dus helpen en bleek kolven zonder grote frequentie maar wel door het geheel legen van de borsten een oplossing te bieden die haar van haar steeds terugkerende borstontstekingen afhielp en het haar bovendien mogelijk maakte verder op normale wijze de baby te voeden.
In vergelijkbare gevallen zal deze methode wellicht beter blijken te werken dan de al bekende gebruikelijke. We zullen er echter meer ervaring mee moeten opdoen. Dat kolven onder deze omstandigheden alleen maar een negatief effect kan hebben op de situatie is gebleken onjuist te zijn. Het ligt er helemaal aan hoe je hem gebruikt. In plaats van steeds kleine beetjes werd gekozen voor het volledig legen van de borsten, maar alleen dan wanneer dat noodzakelijk was. Het stuwmeer is nooit meer teruggekomen en het teveel aan melk dat de moeder bleef produceren, was wellicht onder andere omstandigheden ook nog weg te werken geweest. Ook met de kolf kun je spelen.

Bron: Siemian Berghuijs,
         lactatiekundige IBCLC (International Board of Certified Lactation Consultants)